Muğla Gelişim Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi

Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı fizyoterapisler tarafından uygulanmaktadır. Pediatrik fizyoterapinin amacı bedensel yetenekleri ve oyun becerilerini,dengeyi,koordinasyonu,kuvveti geliştirme üzerinde çalışmak,bedensel problemleri önlemek yada asgariye indirmektir.

Özel eğitim gereksinimi olan çocuklarda fiziksel yetersizlik tek başına görülebildiği gibi bazen de duyu,algılama,zeka işlevleri gibi diğer alanlardaki engellerle beraber görülebilmektedir.Özel eğitim ve rahabilitasyon merkezini ziyaret eden çocuk fiziksel özellikleri,sosyal davranışlar ve duysal yönlerden normal bir çocuktan farklı olan ,bunun için profesyonel yardım alması gereken çocuk olarak tanımlanabilir. Bu çocuklarda birçok sorun bir araya gelerek aile ve çocuk için yaşamı güçleştirir.Bilimsel bir yaklaşım ve multidisipliner bir anlayışla yapılan rehabilitasyon çalışmaları ile engelli çocuğun daha bağımsız bir yaşama kavuşmasını sağlayabilir.

Gelişim Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi bünyesinde çok çeşitli nörolojik ve ortopedik problemleri olan çocuklar vardır. Bunlardan bazıları serebral palsi,nöromuskuler hastalıklar,periferik sinir yaralanmaları,myelodisplaziler,nörometabolik hastalıklar,kas tonusu bozuklukları,kas iskelet sistemi anormalileri,gelişimi etkileyen kromozom anomalileri,mental retardasyon,gelişimsel ve davranışsal problemler .

Biraz once belirtiğimiz nörolojik ve ortopedik sorunu olan hastalara merkezimize başvurduğunda biz fizyoterapisler kendimize özel yöntemlerle geniş bir değerlendirme yapmaktayız.

Bu değerlendirmede şunlara dikkat ederiz

-Çocuğun hareketlerinin yaşa uyumluluğu, tipi ve kalitesi
-Hareketler sırasında denge ve koordinasyonu
-Kasılma (spastisite) ya da gevşekliği(hipotoni)
-Oturma dönme ayakta durma gibi aktivitelerin sırasındaki postürü (yani vücudun duruş ve düzgünlüğü)
-Yürüyebilen çocuklarda yürümenin nasıl yapıldığı
-Yürüme bozukluğu olan çocuklarda problemin nereden kaynaklandığı (kas kemik ve bunlar arasındaki ilişkiler)
-Yeme yutma ve çiğneme
-Kasların kasılmasını, gücü ve dayanıklılığı
-Konuşma bozukluğu ya da gecikmesi
-Kontrolsüz baş- boyun,gövde,kol ve bacakları etkileyen hareket varlığı
-Beyin ve kas iskelet sistemindeki etkileniminden kaynaklanan solunum problemeleri
Spastisiteyi yani kasılmayı ve çocuktaki fonksiyonel hareket yeteneğini objectif testlerle değerlindiririz.

Tüm bu değerlendirmeleri yaparken normal ve sağlıklı bir çocuğun motor ve fonksiyonel gelişimini iyi bilmek gereklidir. Bir ailenin kabaca şunu bilmesi gerekir 3 aylık çocuğunuz başını tutamıyorsa ,6-8 ay civarında oturamıyorsa,8 aylıkken dönemiyorsa,18 aylıkken hala yürüyemiyorsa,kaslarında anormal sertlik varsa ve çevresel uyarılara tepki vermiyorsa mutlaka bir pediatric nörolog tarafından değerlendirmelidir.

Tüm bu değerlendirmeden sonra her çocuğa kendisine özel bireysel tedavi program yapılır. Bu tedavi programı her çocuğun beceri ve hareket etme yeteneğinin en iyi düzeye getirmek için yapılan bir programdır.

Fizyoterapistler çok farklı tedavi yöntemleri kullanmaktadır. Bunlardan bazıları nörogelişimsel tedavi yaklaşımı(bobat), vojda tedavi yaklşımı,HABİT(yani iki elin birlikte kullanımının sağlandığı terapi şekli) ve CIMT(bunda da sağlam kolun belli saatlerde kısıtlanarak etkilenmiş kolun kullanmaya zorlandığı fizyoterapi yaklaşımı). Diğer uygumalar kas kuvvetlendirme,kasların esnekliğini sağlamak için manuel terapi teknikleri, dirençli kas kuvetlendirme ergometrik bisiklet ,koşu bandı duyu- algı çalışmaları.

Bu yöntemler çocuğu değerlendirilerek yaşına,hastalık tanısına, etkilenen bölgeye ve ailenin uygulama kapasitesine uygun olarak fizyoterapist tarafından seçilir ve çocuk üzerinde uygulanır. Ve en önemlisi bu tedavi programı evde devam etmesi gerektiği için ailenin yapabileceği ve uygulayabileceği biçimde öğretilir.

Aynı zamanda çocuğun günlük işleri banyo yapma,yemek yeme,dinlenme ve hobi aktiviteleri sırasında nasıl hareket etmesi gerektiği ,duruşları –pozisyonları fizyoterapist tarafından aileye öğretilir.

Böylece fizyoterapi ve rehabilitasyon uygulamaları tüm günün içine yayılmış olur ve maksimum verim alınmış olur.